Ciasto z czarnymi porzeczkami i kruszonką

11,5K

Ciasto z czarnymi porzeczkami ma wyraźny, lekko kwaśny smak i dobrze łączy się z maślaną kruszonką. Porzeczki podczas pieczenia puszczają trochę soku, ale nie rozlewają się tak mocno jak miękkie owoce. Dzięki temu placek zostaje wilgotny pod owocami, a góra robi się krucha i lekko rumiana. Pieczemy je w zwykłej domowej blasze, bez przekładania i bez kremu. Najważniejsze jest dobrze przygotowane ciasto, zimna kruszonka i owoce rozłożone równo po całej powierzchni.

Składniki na ciasto z czarnymi porzeczkami i kruszonką

Porcja na blachę około 24 × 34 cm. Otrzymamy około 16 kawałków.

Ciasto

• 3 szklanki mąki pszennej
• 200 g masła
• 4 jajka
• 3/4 szklanki cukru
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia
• 3 łyżki śmietany 18%
• szczypta soli

Owoce

• 500–600 g czarnych porzeczek
• 2 łyżki cukru
• 1 płaska łyżka mąki ziemniaczanej

Kruszonka

• 120 g mąki pszennej
• 70 g zimnego masła
• 4 łyżki cukru
• 1 łyżeczka cukru waniliowego

Przygotowanie ciasta

Przygotowujemy owoce

Czarne porzeczki przebieramy, odrywamy ogonki i płuczemy na sitku. Zostawiamy je na kilka minut, żeby dobrze obciekły. Owoce nie powinny być mokre, bo wtedy puszczą za dużo soku już na początku pieczenia.

Osuszone porzeczki mieszamy z cukrem i mąką ziemniaczaną. Robimy to delikatnie, żeby ich nie pognieść. Mąka ziemniaczana lekko zwiąże sok, który pojawi się w piekarniku, a warstwa owoców nie zrobi się wodnista.

Do takiego wypieku najlepsze są porzeczki dojrzałe, ale jędrne. Gdy zastanawiamy się, jakie porzeczki na ciasto z porzeczkami wybrać, lepiej brać owoce ciemne, sprężyste i bez nadmiaru soku w misce.

Zagniatamy ciasto

Do dużej miski wsypujemy mąkę, proszek do pieczenia, cukier i szczyptę soli. Dodajemy zimne masło pokrojone w kostkę. Rozcieramy je palcami z mąką, aż powstaną drobne okruszki. Masa będzie sucha, sypka i lekko grudkowata.

Dodajemy jajka oraz śmietanę. Zagniatamy krótko, tylko do połączenia składników. Ciasto powinno być miękkie, lekko tłuste od masła i zwarte. Nie wyrabiamy go zbyt długo, bo po upieczeniu może wyjść twardsze.

Blachę wykładamy papierem do pieczenia. Większą część ciasta rozkładamy na spodzie i dociskamy dłonią. Staramy się zrobić równą warstwę, szczególnie przy brzegach. Jeśli ciasto trochę klei się do palców, możemy lekko oprószyć dłonie mąką.

Układamy porzeczki

Na przygotowany spód wykładamy porzeczki. Rozsypujemy je równomiernie, bez wciskania w ciasto. Owoce podczas pieczenia same lekko osiądą. Warstwa powinna być pełna, ale nie bardzo gruba, bo zbyt duża ilość soku mogłaby obciążyć spód.

Jeśli lubimy kruche ciasta z owocami, warto spróbować też kruchego ciasta z owocami i delikatną pianką, to ciasto to 3 wyraźne warstwy, kwaśne owoce i lekka góra, która nie siada po upieczeniu

Robimy kruszonkę

Do miski wsypujemy mąkę, cukier i cukier waniliowy. Dodajemy zimne masło. Rozcieramy składniki palcami, aż powstaną grudki różnej wielkości. Kruszonka nie musi być idealnie równa. Drobniejsze kawałki szybciej się zarumienią, a większe zostaną bardziej maślane.

Gotową kruszonkę rozsypujemy na porzeczkach. Nie ugniatamy jej. Ma leżeć luźno, wtedy po upieczeniu będzie krucha.

Pieczemy ciasto

Piekarnik nagrzewamy do 180°C, grzanie góra-dół. Blachę wstawiamy na środkową półkę i pieczemy około 45–50 minut.

Po około 30 minutach kruszonka zacznie łapać kolor. Brzegi ciasta lekko odejdą od formy, a sok z porzeczek miejscami pojawi się między grudkami kruszonki. Pod koniec pieczenia góra powinna być złota, ale nie ciemna.

Po wyjęciu z piekarnika zostawiamy ciasto w blasze. Kroimy dopiero po przestudzeniu, bo gorące owoce są miękkie i mogą rozrywać kawałki.

Wskazówki z domowej kuchni

Porzeczki dobrze osuszamy przed dodaniem na ciasto. Mokre owoce zwiększają ilość soku i spód może zrobić się zbyt wilgotny.

Kruszonkę robimy z zimnego masła. Ciepłe masło połączy składniki w pastę, a nie w sypkie grudki.

Ciasto zagniatamy krótko. Gdy długo je wyrabiamy, po pieczeniu traci delikatność.

Jeśli porzeczki są bardzo kwaśne, możemy dodać jeszcze jedną łyżkę cukru do owoców. Nie przesadzamy, bo kwaśny smak dobrze równoważy słodką kruszonkę.

Najczęstsze błędy

zbyt mokre porzeczki w cieście

Gdy owoce trafiają na ciasto prosto po płukaniu, oddają więcej wody. Sok miesza się z ciastem i spód może wyjść cięższy. Najlepiej zostawić porzeczki na sitku, a potem osuszyć je na ręczniku papierowym.

za długie wyrabianie ciasta

Kruche ciasto nie lubi długiego wyrabiania. Kiedy ogrzewamy je dłońmi zbyt długo, masło mięknie, a masa robi się lepka. Po upieczeniu spód może być bardziej zbity.

zbyt gruba warstwa owoców

Czarne porzeczki mają sporo soku. Jeśli damy ich za dużo, środek ciasta będzie długo wilgotny. Lepiej rozłożyć owoce równą warstwą, niż robić wysoką kopkę na środku.

za jasna kruszonka w cieście

Ciasto wyjęte z piekarnika zbyt wcześnie może mieć bladą, miękką kruszonkę. Czekamy, aż góra zrobi się wyraźnie złota. Wtedy grudki są kruche, a spód ma czas dobrze się dopiec.

krojenie gorącego ciasta

Gorące ciasto z porzeczkami jest delikatne. Sok owocowy jeszcze nie zgęstniał, dlatego kawałki mogą się rozpadać. Po przestudzeniu ciasto kroi się równo i lepiej trzyma kształt.

Jak podawać ciasto z czarną porzeczką

Ciasto najlepiej podawać po całkowitym wystudzeniu. Wtedy owoce lekko tężeją, kruszonka zostaje krucha, a kawałki mają równy przekrój.

Możemy oprószyć wierzch cienką warstwą cukru pudru. Nie potrzeba go dużo, bo kruszonka daje już sporą słodycz. Przy bardziej kwaśnych porzeczkach taki dodatek dobrze wyrównuje smak.

Do ciasta pasuje kawa, herbata, jak kto woli. Nie trzeba dodawać kremów ani polew, bo porzeczki i kruszonka dają wystarczająco wyraźny smak

Przechowywanie ciasta

Ciasto przechowujemy w temperaturze pokojowej przez 1 dzień, najlepiej przykryte ściereczką albo zamknięte w pojemniku z lekkim dostępem powietrza. Kruszonka zostaje wtedy przyjemniejsza niż po szczelnym zamknięciu.

Na dłużej wkładamy ciasto do lodówki. W chłodzie może stać około 3 dni. Przed podaniem warto wyjąć kawałki na kilkanaście minut, żeby nie były zimne i twarde.

Nie układamy kawałków jeden na drugim, bo kruszonka zacznie mięknąć od owoców. Najlepiej przechowywać je w jednej warstwie.

Możliwe zmiany i urozmaicenia ciasta

Czarne porzeczki możemy częściowo wymieszać z czerwoną porzeczką. Smak będzie nadal kwaśny, ale trochę lżejszy.

Do kruszonki można dodać 2 łyżki drobno mielonych orzechów. Nie dajemy ich za dużo, żeby nie przykryły smaku owoców.

Jeśli chcemy delikatniejszy spód, jedną część mąki pszennej możemy zastąpić mąką krupczatką. Ciasto będzie bardziej kruche.

Przy mrożonych porzeczkach nie rozmrażamy ich całkowicie. Mieszamy je z mąką ziemniaczaną i wykładamy na ciasto od razu, ale pieczenie może potrwać kilka minut dłużej.

Podsumowanie

Ciasto porzeczkowe z kruszonką dobrze wychodzi, gdy pilnujemy trzech spraw: osuszonych owoców, krótkiego zagniatania ciasta i zimnego masła do kruszonki. Czarne porzeczki dają wyraźny smak, a słodka góra kruszonki łagodzi ich kwasowość. To prosty domowy wypiek do blachy, który najlepiej kroi się po wystudzeniu.